سخنرانی علمی در نشست بین المللی کرسی های یونسکو - مركز تحقيقات بيوشيمی و بيوفيزيك ibb
دکتر علیاکبر موسویموحدی، رئیس مرکز بیوشیمی و بیوفیزیک (IBB) و دارنده کرسی یونسکو در تحقیقات بین رشتهای در دیابت، دانشگاه تهران، در اجلاس بینالمللی با عنوان «اجلاس کرسیهای یونسکو برای همبستگی علمی – ساختن پلهای همکاری فرامرزی» شرکت کرد و سخنرانی خود را با عنوان "استرس اکسیداتیو: محرک مولکولی عوارض دیابت"ارائه داد. این رویداد به میزبانی مرکز بینالمللی علوم شیمیایی و زیستی (ICCBS)، دانشگاه کراچی پاکستان، در تاریخ 4 آذر ماه سال1404 مطابق با ۲۵ نوامبر ۲۰۲۵ بهصورت مجازی برگزار شد. کرسیهای یونسکو از کشورهای مختلف در این نشست حضور داشتند و گزارشهای خود را ارائه کردند. در سخنرانی خود، ایشان بر ضرورت تقویت همکاری میان کرسیهای یونسکو، دانشگاهها و آکادمیهای علوم در سطوح ملی، منطقهای و بینالمللی تأکید نمودند. وی بر شکلگیری شبکهای منسجم و همافزا برای پیشبرد علم، خرد، نوآوری و فناوری از طریق تلاش جمعی و چشمانداز مشترک تأکید کرد.
چکیده سخنرانی ایشان به شرح زیر است:
استرس اکسایشی در محور مولکولی عوارض دیابت قرار دارد و همزمان بهعنوان محرک اصلی آسیب سلولی و حلقه پیوندی میان عدمتعادل متابولیک، التهاب و اختلالات بلندمدت عملکرد اندامها عمل میکند. همانگونه که در ارائه توضیح داده شد، تولید بیشازحد رادیکالهای آزاد بهویژه گونههای فعال اکسیژن، بیومکرومولکولها را تخریب، یکپارچگی سلولی را تضعیف و روند پیشرفت دیابت نوع ۲ و بیماریهای همراه آن را تسریع میکند. با این حال، از طریق ایجاد تعادل مجدد با سبک زندگی سالم، آموزش و رویکردهای علمی میتوان این چرخه مخرب را کنترل یا حتی معکوس کرد.
سبک زندگی سالم شامل تغذیه غنی و متعادل، فعالیت بدنی منظم، مدیریت استرس و بهویژه خواب باکیفیت بنیانی قدرتمند از آنتیاکسیدانها فراهم میآورد که توان دفاعی طبیعی بدن را تقویت میکند. آنتیاکسیدانهای خوراکی و غیرخوراکی، از مولکولهای غذادارو(نوتراسیوتیک) تا ملاتونین حاصل از خواب ترمیمی، نقش حیاتی در خنثیسازی استرس در سطح مولکولی دارند. از اینرو، آموزش عمومی، ترویج فرهنگی و نهادینهسازی این سبک زندگی ضرورتی انکارناپذیر است.
کرسی یونسکو در تحقیقات بین رشتهای در دیابت تأکید میکند که همکاری علمی، آگاهی اجتماعی و سیاستگذاری مبتنی بر شواهد علمی عناصر کلیدی در کاهش بار جهانی دیابت هستند. اکنون بیش از هر زمان دیگر، مؤسسات و نهاد های علمی باید با راهنمایی دانش، خرد، اخلاق و نوآوری دست در دست هم دهند تا سلامت انسان حفظ شده و جامعهای تابآور و بالنده شکل گیرد. با دانش، خویشتن را میسازیم و جهان را آباد میکنیم.
